zaterdag 16 januari 2016

Is inkomensongelijkheid eerlijk?

CommunismeIs inkomensongelijkheid eerlijk of is het juist eerlijk om iedereen hetzelfde te geven.
Laat ik daarvoor eerst even een kleine zijstap maken richting het verschil tussen socialisme / communisme en kapitalisme.

Socialisme en Communisme

Socialisme met als overtreffende trap communisme gaat ervanuit dat iedereen gelijk is en dus dat iedereen hetzelfde dient te verdienen.
Alle macht en al het kapitaal van dat land is eigendom van de staat die de welvaart in een land verdeelt na het kapitaal onder dwang van de bevolking te hebben afgenomen middels belastingen.
De overheid is dus groot en beschikt volledig over de controle van alle grondstoffen en kapitaal in een land, ook is het geweldsmonopolie in handen van de staat.

Op papier klinkt het best leuk, iedereen krijgt genoeg geld om van te leven en eigen verantwoordelijkheid kan het raam uit, de staat zorgt immers voor je.

De nadelen  zijn echter ongekend.

De communistische regimes zijn het meest moordlustig uit de geschiedenis geweest.
Heb je de woorden  'dwang' en 'geweldsmonopolie' onthouden?
Mensen die niet zo blij waren met het regime, ofwel de tegenstanders van het communisme , werden vermoord of gevangen gezet door de staat.

Ook indirect zijn er miljoenen (!) doden gevallen door toedoen van de staat zoals hongersnood door de vreselijk slechte economie ,die bijna standaard hoort bij een communistisch land.

Een aardig stuk hiervan is te lezen in het NRC: Moord en de staat
Het aantal geschatte doden door overheden staat in de vorige eeuw op ongeveer 170 miljoen mensen. 
Dat is 5x méér dan er de vorige eeuw door oorlog zijn gesneuveld.


En waarom waren er blijkbaar zoveel mensen tégen het communisme? Daar zijn redenen genoeg voor.
De belangrijkste reden is dat het communisme ervanuit gaat dat iedereen hetzelfde is en hetzelfde verdient. Dat klinkt in eerste misschien logisch maar dat is het natuurlijk niet.

Waarom zou jij als amateur golfspeler hetzelfde moeten verdienen als Tiger Woods? Woods is namelijk veel beter dan jij, heeft duizenden uren ervaring in het spelen van golf en miljoenen mensen willen graag betalen om hem te zien spelen op televisie of live terwijl misschien alleen je eigen familie jou wil zien golfen.
En waarom zou jij net zoveel moeten verdienen als die directe collega van je die maar de helft van het werk doet?  Waarom is het eerlijk dat iemand die de hele dag niets uitvreet net zoveel op zijn rekening gestort krijgt als de persoon die zijn poten onder zijn lijf vandaan loopt?

Mensen zijn niet hetzelfde dus als je iedereen hetzelfde geeft krijg je wrijving. De ene mens heeft hoge ambities, de andere niet, de ene mens is goed in A , de ander in B. Communisme frustreert de marktwaarde van mensen. 
Dat is alleen al een reden waarom communisme niet werkt en nooit kan werken.

En andere reden is de dwang achter communisme.

De persoon die de hele dag niets uitvreet krijgt zijn geld van de overheid maar waar haalt de overheid dat geld vandaan? Van de mensen die hard werken.

Dus niet alleen is het cru dat je ziet dat de persoon die niets uitvreet evenveel krijgt aan het einde van de maand, het is ook nog eens van geld dat van jou is afgenomen. Onder dwang!

Dus wat gebeurt er? Mensen doen het absoluut minimale om hun geld elke maand te krijgen, niemand streeft meer naar het beste resultaat en niemand doet meer zijn best. Waarom zou je immers? Met amper inspanning verdien je immers hetzelfde als met jezelf 3 slagen in de rondte werken.
Alle ambities die mensen hebben worden door een communistisch regime vakkundig om zeep geholpen.
Bedrijven hebben eveneens geen geld om te investeren (kapitaal is immers allemaal van de staat) dus innovatie is ongeveer niet bestaand en er zijn geen vrijheden om dingen te ontwikkelen en uit te vinden en als die er al zijn is er geen enkele financiele prikkel om je tijd en energie te steken in iets dat je toch nooit iets zal gaan opleveren. Je mag het immers toch allemaal direct weer inleveren.
Het is niet voor niks dat zo'n beetje álle moderne uitvindingen, (inclusief medicijnen), in kapitalistische landen zijn gedaan.
Het gebrek aan concurrentie speelt niet alleen tussen mensen onderling maar ook onder bedrijven.

Waarom zou jij als autofabrikant goed je best doen om een kwalitatief hoogwaardige auto te produceren? Er is immers géén concurrentie, alle autofabrieken zijn immers van de staat en een beetje communistisch land heeft een importverbod van andere landen.

Het gevolg is dat de economie van zo'n land eigenlijk altijd instort. Mensen concurreren niet met elkaar, bedrijven concurreren niet met elkaar , ambities zijn er niet en handel met andere landen is in de regel bijna uitgesloten. Niet alleen door allerlei import en exportheffingen maar ook omdat de rest van de wereld vaak niet zit te wachten op de inferieure producten uit communistische landen.

Er is dan ook nog nooit een communistisch land geweest dat niet economisch compleet ingestort is.

En dan hebben we natuurlijk nog de corruptie. Mensen die het boek 1984 van George orwell hebben gelezen weten wat ik bedoel als ik zeg: Iedereen is gelijk, alleen sommige mensen zijn iets meer gelijk dan anderen.  De machtshebbers reden in grote auto's, woonden in dure huizen terwijl het gewone volk straatarm was.

Kapitalisme

Kapitalisme daarentegen gaat ervanuit dat de vrije markt zijn werking doet in de vorm van vraag en aanbod, vrijheid en geen dwang.
Maak jij een schilderij dat niemand mooi vindt dan is de marktwaarde daarvan dus 0.
Schilder jij echter een schilderij dat heel veel mensen mooi vinden en van je willen kopen dan wordt de marktwaarde bepaalt door wat mensen voor dat schilderij willen geven. Dat zie je bv heel mooi op veilingen. Soms gaan schilderijen weg voor miljoenen euro's.

Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld: Je wilt iemand aannemen die je huis komt stofzuigen. Hoe bepaal je daarvan de prijs? Heel simpel: Wat heb jij ervoor over om je huis te laten stofzuigen en wat wil de ander hebben voor het stofzuigen van je huis en nog belangrijker: Hoeveel mensen kunnen je huis stofzuigen. Deze 3 factoren bepalen de marktwaarde en dus de prijs .

Het gaat in het kapitalisme allemaal om de 'waarde' die iets of iemand naar de marktplaats brengt.

Daar komen dus ook de verschillen in inkomens vandaan.

Iemand die komt stofzuigen zal minder beloond worden dan iemand die je aan je hart opereert. Waarom?

Omdat er letterlijk miljoenen mensen zijn die kunnen stofzuigen en je het zelf waarschijnlijk ook nog kan terwijl er misschien maar een handvol chirugen zijn die een jarenlange studie hebben gevolgd zodat ze jou veilig kunnen opereren. Daar heb je als persoon méér geld voor over.

 Het is dus niet de hebzucht van chirurgen die de hoge prijs bepaalt maar die prijs ontstaat doordat mensen er meer voor over hebben en omdat er slechts een paar van zijn, kortom: schaarste,  in tegenstelling tot mensen die kunnen stofzuigen waar dus een overschot is met meer concurrentie

Ook kun je bv mensen hebben die zoveel waarde creeeren voor een bedrijf dat het salaris automatisch mee zal stijgen. Denk je werkelijk dat topmannen (je weet wel, die onze media altijd 'graaiers' noemt) met die miljoenen euros salaris naar huis gaan als diezelfde topmannen niet minstens die miljoenen euros ook aan het resultaat van het bedrijf zullen toevoegen? 

En een voetballer die een paar honderd duizend euro per jaar aan salaris krijgt voegt minimaal zijn eigen salaris aan waarde toe aan de voetbal club doordat mensen die voetballer graag willen zien spelen en er dus meer kaarten verkocht worden, er meer wedstrijdrechten aan televisiestations worden verkocht etc.

Het nadeel van kapitalisme is eigenlijk ook gelijk het voordeel van kapitalisme:

Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen leven.

Ben je te lui om te werken? Dan slaap je onder een brug en moet je bedelen voor je volgende maaltijd.
Heb je geen hoge ambities? Dan zal je nooit een hoog salaris krijgen.
Maak je een domme fout of verkeerde investering (door bv maanden te werken aan een schilderij dat geen hond wil kopen) dan doet je dat financieel direct pijn.

En het is gelijk een voordeel omdat je eigen initiatief ook direct resultaat oplevert. Doe jij goed je best op je werk en lever je het bedrijf veel geld op dan zal het bedrijf je daar in de regel ook voor belonen en zo niet, dan is er wel een ander bedrijf dat wel oren heeft naar jouw prestaties.
Maak jij iets dat veel mensen willen hebben dan kan je dat enorm veel geld opleveren, zie bijvoorbeeld de iphone. Enorm veel mensen willen dat ding hebben en de hoge vraag en waardering voor het product zorgt voor een hoge prijs en hoge winstmarge.

Ook concurrentie is een van de grondbeginselen van het kapitalisme. Als jij denkt dat je een betere auto kan maken dan Mercedes staat het je vrij om een autofabriek te beginnen, zie bv Tesla die onlangs gestart is en behoorlijk succesvol is. Je ziet dat de concurrenten niet wisten hoe snel ze electrische auto's op de markt moesten brengen en ook verbeteren fabrikanten constant hun producten omdat anders de concurrent er met je klanten vandoor gaat.
Concurrentie komt hier dus in tegenstelling tot communisme wel voor en zorgt voor steeds beter wordende producten, steeds lager wordende prijzen en ook een eerlijk salaris voor werknemers.

In ons voorbeeld van mensen die het huishouden komen doen: Omdat er zoveel mensen zijn die dat kunnen zullen mensen tegen elkaar op gaan bieden om de baan te krijgen waardoor het salaris omlaag gaat, echter zal er niemand gaan werken voor een salaris dat te laag is om van te leven en er zal ook een maximum zijn aan wat iemand wil geven voor het laten doen van het huishouden. Aan de hand hiervan wordt een marktwaarde bepaalt. Biedt jij te weinig dan zal je geen mensen kunnen krijgen. Biedt jij heel veel dan staan er morgen 1000 man voor je deur en zal je vanzelf met de prijs gaan zakken tot er nog maar 1 overblijft.

Kapitalisme is juist een enorm eerlijk systeem omdat het system van vraag en aanbod goed werkt en goed past bij onze menselijke natuur en zo kom je dus ook uit bij mijn oorspronkelijke vraag:

Is inkomensongelijkheid eerlijk?
Ik vind van wel aangezien het volledig afhankelijk is van de waarde die iemand toevoegd. Iemand die 2 keer zo hard werkt mag ook 2 keer zoveel verdienen en iemand die 10 zoveel verkoopt als zijn directe collega neemt eerlijkheidshalve uiteindelijk meer salaris mee naar huis.


Volgende keer leg ik uit waar het fout kan gaan met kapitalisme in combinatie met een (grote) overheid en waarom teveel socialistische invloeden een slecht effect op kapitalisme heeft.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten